يكي از مهمترين ويژگي هاي علم و علم آموزي و آثار علمي ، بكارگيري روشهاي علمي مي باشد. اينكه مي گويند دانشجويان بايد قدرت آفرينش آثار علمي را در مقوله هاي مختلف داشته باشند ، فلسفه اش اين است كه ببينيم آيا دانشجو روشها و متدولوژي علمي را آنچنان فرا گرفته كه بتواند اثري علمي و مستقل بيافريند يا نه؟ واين امر ميسر نمي شود مگر آنكه دانشجويان ما با روشهاي علمي تحقيق، تدوين و تحليل مقولات و يافته هاي خود آشنا شوند.

البته مسئله به اين سادگي ها نيست بلكه دقايق و ظرافت هاي خاص خود را دارد ، از آنجا كه هدف آشنايي مختصر و كاربردي روش تحقيق و مقاله نويسي مي باشد ، اشاره به چارچوب تحقيق در اين مرحله كافي به نظر مي رسد.

مراحل تحقيق علمي:

1-طرح مسئله

2-مطالعه منابع مربوطه

3-روش شناسي و چارچوب تحقيق

4-تجزيه و تحليل اطلاعات

5-خلاصه و نتيجه

6-مرحله تدوين و تنظيم گزارش نهايي

انواع تحقيق:

1-تحقيق كتابخانه اي

2-تحقيق ميداني

نكته مهم و قابل توجه:( دانشجوياني كه در بخش مقاله نويسي شركت كرده اند)

در تحقيقات كتابخانه اي محقق به استناد منابع در خصوص موضوعي خاص به مطالعه پرداخته، اين نوع تحقيق اغلب عاري از فرضيه مي باشد. به عبارت ديگر مطالعه كتابخانه اي ،پژوهش توصيفي به شمار ميرود.

به بياني ديگر فرضيات مطالعه كتابخانه اي در واقع همان سؤالاتي مي باشد كه در قسمت اهداف تحقيق طرح و در انتهاي پژوهش به آنها پاسخ داده ميشود.

 ساختمان تحقيقات كتابخانه اي:

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             1-عنوان روي جلد :

2- بعد از جلد ، عناوين روي جلد عينا در صفحه اول تحقيق تكرار ميشود.

3-بعد از آن صفحه چكيده تحقيق قرار ميگيرد. محقق مي بايد در دو الي سه صفحه چكيده تحقيق را به شرح جدول ذيل تنظيم نمايد :

4- بعد از چكيده تحقيق صفحه (( تقدير و تشكر)) قرار مي گيرد كه در اين جا محقق از فرد، سازمان يا مجموعه اي خاص قدر داني مي نمايد.

5-بعد از صفحه تقدير و تشكر صفحه (( تقديم به)) قرار مي گيرد كه در اينجا محقق تحقيق خود را به فرد،  سازمان يا مجموعه اي خاص تقديم مينمايد.

6-بعد از آن صفحه فهرست مطالب قرار مي گيرد. كه طريقه تنظيم آن مانند جدول ذيل مي باشد:

7-بعد از آن پيشگفتار تحقيق قرار مي گيرد. در پيشگفتار محقق مي تواند فصول تحقيق خود را همراه با محتوا هر يك تبيين نمايد.

8- فصول تحقيق:

فصل اول: طرح مساله (كه شامل مباحث ذيل مي باشد )

-مقدمه

-بيان مساله

- اهميت و ضرورت تحقيق

-اهداف تحقيق

 - روش اجرا ( به طور مثال: كتابخانه اي)

فصل دوم: ادبيات موضوع ( شامل: )

-  تعريف مفاهيم ( واژگان كليدي)

-  سابقه و پيشينه  موضوع

فصل سوم: چارچوب نظري تئوريك

- ديدگاه هاي صاحب نظران و مكاتب مختلف

- آراء صاحب نظران و انديشمندان

- نقد و بررسي

فصل چهارم: خلاصه و نتيجه

- يافته هاي پژوهش

- كاربرد و پيشنهادها

9- بعد از فصل آخر ، صفحه ((فهرست منابع)) قرار مي گيرد كه محقق منابع به كار رفته در تحقيق را به ترتيب حروف الفبا و طبق دستور زير تنظيم مي نمايد:

 10-صفحه ضمائم :

http://www.pnunews.com/page/soalpnu.aspx

http://pnunews.blogfa.com/page/olomejtemaee-soalpnu88891.aspx

فصل اول از کتاب جامعه شناسی شهر -فریده ممتاز   

۱.در تعریف شهر توجه به چه نکته ای ضروری است ؟     9

2.           آثار موجود در اولین سکونت گاههای انسانی چه موضوعی را تداعی می کند؟ 10

3.           ابعاد دوگانه شهر نخستین را شرح دهید؟      18

4.           افزایش تولید مواد غذایی چه تهدیدهایی متوجه دهات دوره میان سنگی کرد؟    11

5.           اولین شکل کشمکش در جوامع چه زمانی رخ داد؟                13

هرهفته چهت گزارش كارهاي تحقيقي دروس جامعه شناسي سازمانها و روستايي در كلاس شركت نماييد. بيرون از كلاس به كسي جواب داده نخواهد شد.